γράφει η Έλενα Λεζέ
Υπάρχουν κάποια «όχι» που δεν πρέπει να φοβόμαστε να λέμε. Όχι επειδή γίναμε αρνητικοί ούτε επειδή χάσαμε την πίστη μας στους ανθρώπους.
Αλλά επειδή κάποια στιγμή πρέπει να σταματήσουμε να θεωρούμε φυσιολογικά όσα δεν θα έπρεπε να συμβαίνουν ποτέ.
Όχι στην αδικία. Ακόμη κι όταν δεν μας αφορά προσωπικά.
Όχι στην αδιαφορία. Γιατί η σιωπή μας μπορεί να γίνει η μεγαλύτερη διευκόλυνση για εκείνον που αδικεί.
Όχι στη βία. Σε κάθε της μορφή. Στο σπίτι, στον δρόμο, στα σχολεία, στις σχέσεις, στον χώρο εργασίας.
Όχι στον εκφοβισμό. Κανείς δεν έχει το δικαίωμα να κάνει έναν άλλον άνθρωπο να φοβάται για να αισθάνεται ο ίδιος δυνατός.
Όχι στον ρατσισμό και στην ξενοφοβία. Η αξία ενός ανθρώπου δεν καθορίζεται απο την καταγωγή, το χρώμα, τη γλώσσα ή την οικονομική του κατάσταση.
Όχι στην ομοφοβία και σε κάθε μορφή διάκρισης. Κανείς δεν χρειάζεται την άδειά μας για να είναι ο εαυτός του.
Όχι στην κακοποίηση των παιδιών. Κανένα παιδί δεν γεννήθηκε για να μάθει να φοβάται τους ανθρώπους που όφειλαν να το προστατεύουν.
Όχι στη γυναικεία κακοποίηση. Όχι στην αντίληψη ότι μια γυναίκα οφείλει να αντέχει, να συγχωρεί και να σωπαίνει.
Όχι στην εκμετάλλευση των αδύναμων. Η δυσκολία του άλλου δεν είναι ευκαιρία για κέρδος.
Όχι στην εργασιακή ανασφάλεια και στην απλήρωτη εργασία. Ο κόπος κάθε ανθρώπου αξίζει σεβασμό και δίκαιη αμοιβή.
Όχι στην ακρίβεια που στερεί τα βασικά. Κανείς δεν θα έπρεπε να αγωνιά αν θα μπορέσει να πληρώσει το ρεύμα, το ενοίκιο ή το φαγητό της οικογένειάς του.
Όχι στην εγκατάλειψη των ηλικιωμένων. Οι άνθρωποι που μας κράτησαν όρθιους δεν αξίζουν να περάσουν τα τελευταία χρόνια της ζωής τους στη μοναξιά.
Όχι στην υποτίμηση των ανθρώπων με αναπηρία. Η ισότιμη συμμετοχή στην κοινωνία δεν είναι χάρη. Είναι δικαίωμα.
Όχι στην υποβάθμιση της δημόσιας υγείας και της παιδείας. Η περίθαλψη και η μόρφωση δεν πρέπει να εξαρτώνται απο το πόσα χρήματα έχει κάποιος.
Όχι στη διαφθορά και στην κατάχρηση εξουσίας. Κανείς δεν πρέπει να βρίσκεται πάνω απο τον νόμο και κανείς να μην αντιμετωπίζεται ως λιγότερο σημαντικός απέναντί του.
Όχι στην ατιμωρησία. Η εμπιστοσύνη στους θεσμούς απαιτεί διαφάνεια, λογοδοσία και ισονομία.
Όχι στην καταστροφή του περιβάλλοντος. Η φύση δεν είναι ιδιοκτησία της γενιάς μας. Είναι ευθύνη απέναντι στις επόμενες.
Όχι στην παραπληροφόρηση. Δεν χρειάζεται να πιστεύουμε ό,τι διαβάζουμε ούτε να αναπαράγουμε ό,τι μας εξοργίζει. Χρειάζεται να αναζητούμε την αλήθεια.
Όχι στην ανθρωποφαγία των κοινωνικών δικτύων. Πίσω απο κάθε οθόνη υπάρχει ένας άνθρωπος. Η διαφωνία δεν μας δίνει το δικαίωμα να τον εξευτελίζουμε.
Όχι στην υποκρισία. Δεν γίνεται να απαιτούμε δικαιοσύνη για εμάς και να την αρνούμαστε στους άλλους.
Όχι στην κανονικοποίηση του «έτσι είναι τα πράγματα». Αυτή η φράση έχει χρησιμοποιηθεί πολλές φορές για να δικαιολογήσει όσα θα έπρεπε να αλλάξουν.
Όχι στην παραίτηση. Όχι επειδή όλα διορθώνονται εύκολα αλλά επειδή τίποτα δεν αλλάζει όταν όλοι πιστεύουμε πως δεν έχει νόημα να προσπαθήσουμε.
Και πάνω απ’ όλα όχι στον φόβο που μας κάνει να κοιτάμε αλλού όταν κάποιος χρειάζεται βοήθεια. Όχι στη συνήθεια να θυμώνουμε για μία ημέρα και να ξεχνάμε την επόμενη. Όχι στην ιδέα ότι η ευθύνη ανήκει πάντα στους άλλους.
Γιατί τα «όχι» δεν είναι απλώς λέξεις. Είναι στάση ζωής. Είναι τα όρια που βάζουμε στην αδικία, στην απανθρωπιά και στην ευκολία με την οποία συχνά συμβιβαζόμαστε.
Δεν χρειάζεται να συμφωνούμε σε όλα. Δεν χρειάζεται να σκεφτόμαστε με τον ίδιο τρόπο.
Χρειάζεται να μπορούμε να συμφωνήσουμε σε ορισμένα βασικά στην αξιοπρέπεια, στην ελευθερία, στην ισότητα, στον σεβασμό και στην ευθύνη.
Γιατί μια κοινωνία δεν αλλάζει μόνο απο εκείνους που κυβερνούν. Αλλά και απο όλους εμάς που αποφασίζουμε τι δεν θα ανεχόμαστε άλλο.
Και ίσως το πιο σημαντικό «όχι» να είναι αυτό που πρέπει να πούμε πρώτα στον ίδιο μας τον εαυτό.
Όχι στην αδιαφορία που μας βολεύει.
Όχι στη σιωπή που μας προστατεύει προσωρινά.
Όχι στη συνήθεια να ζητάμε έναν καλύτερο κόσμο χωρίς να αναρωτιόμαστε τι κάνουμε εμείς γι’ αυτόν.
Γιατί η Ελλάδα που θέλουμε δεν θα χτιστεί μόνο με όσα απαιτούμε. Θα χτιστεί και με όσα αρνούμαστε να αποδεχτούμε.
