Γράφει η Έλενα Λεζέ
Δεν με ανησυχεί ότι οι πολιτικοί μιλούν συνεχώς για την ενσυναίσθηση, τη συμπερίληψη και την κοινωνική δικαιοσύνη. Με ανησυχεί ότι, όσο περισσότερο τις επικαλούνται, τόσο λιγότερο τις συναντά ο πολίτης στην καθημερινότητά του.
Η εποχή μας πάσχει από μια βαθιά αντίφαση. Δεν λείπουν οι διακηρύξεις. Λείπει η πολιτική βούληση. Δεν λείπουν τα μεγάλα λόγια. Λείπουν οι μεγάλες αποφάσεις.
Η ενσυναίσθηση δεν είναι πολιτική θεωρία. Είναι η ικανότητα ενός κράτους να βλέπει τον άνθρωπο πριν από τους αριθμούς. Είναι η επιλογή να σχεδιάζεις πολιτικές που δεν αφήνουν κανέναν πίσω. Είναι η υποχρέωση να ακούς τον πολίτη πριν αναγκαστεί να φωνάξει.
Όταν όμως οι αξίες γίνονται εργαλείο επικοινωνίας, χάνουν το ηθικό τους βάρος. Μετατρέπονται σε συνθήματα που εξυπηρετούν την εικόνα και όχι την κοινωνία. Και τότε η πολιτική παύει να εμπνέει εμπιστοσύνη. Γεννά απογοήτευση, κυνισμό και τελικά απαξίωση.
Δεν είναι πρόοδος να μιλάμε για συμπερίληψη όταν υπάρχουν άνθρωποι που εξακολουθούν να αποκλείονται από βασικά δικαιώματα. Δεν είναι κοινωνική δικαιοσύνη να μιλάμε για ίσες ευκαιρίες όταν οι αφετηρίες παραμένουν άνισες. Και δεν είναι δημοκρατία να ζητάς από τον πολίτη να εμπιστευτεί τους θεσμούς, όταν οι θεσμοί δεν κερδίζουν καθημερινά αυτή την εμπιστοσύνη.
Η πολιτική δεν κρίνεται στις συνεντεύξεις ούτε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Κρίνεται στο νοσοκομείο, στο σχολείο, στην εργασία, στον δήμο, στη γειτονιά. Εκεί όπου ο πολίτης συναντά το κράτος χωρίς κάμερες και χωρίς χειροκροτήματα. Εκεί αποκαλύπτεται αν οι εξαγγελίες έχουν πραγματικό περιεχόμενο ή αν ήταν απλώς μια ακόμη καλοδιατυπωμένη υπόσχεση.
Η μεγαλύτερη απειλή για μια δημοκρατία δεν είναι μόνο η σύγκρουση. Είναι η υποκρισία. Είναι η στιγμή που οι αξίες χρησιμοποιούνται ως πολιτικό άλλοθι αντί να αποτελούν πολιτική πυξίδα. Γιατί τότε ο πολίτης δεν απομακρύνεται μόνο από τους πολιτικούς. Απομακρύνεται από την ίδια την πίστη ότι η πολιτική μπορεί να αλλάξει τη ζωή του.
Ίσως, λοιπόν, η συζήτηση να μην είναι αν χρειαζόμαστε περισσότερη ενσυναίσθηση στον δημόσιο λόγο. Η πραγματική συζήτηση είναι αν έχουμε το θάρρος να τη μετατρέψουμε σε δημόσια πολιτική.
Γιατί οι κοινωνίες δεν αλλάζουν με λέξεις. Αλλάζουν όταν οι αξίες παύουν να είναι προεκλογικές υποσχέσεις και γίνονται καθημερινές πράξεις. Και τότε μόνο η δημοκρατία αποκτά το πραγματικό της νόημα.
